Het virtuele Schaatsenmuseum helpt je graag bij het voorbereiden en houden van een spetterende spreekbeurt. Hieronder vind je een voorbeeld waarbij in acht stappen een spreekbeurt wordt ontwikkeld voor het onderwerp ‘Hardrijden op de schaats’. Op ongeveer dezelfde manier kan een spreekbeurt over bijvoorbeeld kunstrijden of ijshockey worden aangepakt. Dan moet je hier en daar uiteraard iets aanpassen, maar de grote lijn blijft hetzelfde.

Bedenk dat een goede spreekbeurt interessant moet zijn voor je publiek. Het gaat er niet om dat je laat zien hoeveel je wel niet van het onderwerp afweet. Nee, het gaat erom dat je anderen enthousiast maakt waardoor ze er meer over willen weten. De kunst is daarom je te beperken en in de beschikbare tijd een kort en bondig verhaal te vertellen.

Stap 1: Je hebt besloten iets over schaatsen te gaan vertellen en in het bijzonder over hardrijden
Dit is natuurlijk de belangrijkste stap. Maar die heb je eigenlijk al genomen.
Toch is het goed om nog eens voor jezelf na te gaan waaróm je voor dit onderwerp hebt gekozen. En of je er voldoende van af weet om er een leuk verhaal over te vertellen.

Stap 2: Maak een lijstje met deelonderwerpen
Stel jezelf vragen en zoek daar antwoorden bij. Bijvoorbeeld:
• Welke vormen van hardrijden zijn er?
• Over welke manier van hardrijden ga je het hebben?
• Hoe wordt een klassement opgemaakt en de winnaar bepaald?
• Wie zijn je favorieten?
• Welke eisen worden aan moderne schaatsen gesteld?
• En hoe zagen de schaatsen er vroeger uit?

Stap 3: Verzamel informatie
Je moet natuurlijk beslagen ten ijs komen. Uiteraard weet je wel het een en ander, maar je moet als spreker wel deskundig overkomen. Misschien heb je krantenknipsels of een boek. Misschien ken je wel iemand die er veel van weet en waar je eens mee kunt praten. Neus ook eens rond op deze website. En denk er eens over na of je iets kunt laten zien en of je iets op het bord kunt schrijven.

Stap 4: Maak nu een eenvoudig schema voor wat je wilt gaan zeggen
Bijvoorbeeld als volgt:

Inleiding: Ik wil iets vertellen over schaatsen en in het bijzonder over hardrijden, omdat … (vertel wat je leuk vindt aan schaatsen en hoeveel ervaring je hebt).

Deel 1: Ik heb gekozen voor hardrijden. Dat kun je op verschillende manieren doen… (vertel wat je weet over kortebaan, langebaan, ploegenachtervolging, sprinten, marathon, toeren, enz.).

Deel 2: Ik wil speciaal iets zeggen over het wedstrijdschaatsen op 400-meterbanen… (vertel iets over afstanden, allround, worldcup e.d., over je favorieten, over natuur- en kunstijs, over hoge en lage banen, enz.).

Deel 3: Om te schaatsen heb je schaatsen nodig! (Vertel iets over hoge en lage noren, over klapschaatsen, over de verschillende soorten schoenen en over het slijpen van de schenkels).

Afsluiting: Ik kan er natuurlijk nog veel meer over zeggen, maar ik moest mij beperken. Ik hoop dat jullie het interessant vonden en als er nog vragen zijn dan zal ik proberen ze beantwoorden.

Stap 5: Schrijf je tekst op
Deze stap is niet echt noodzakelijk, maar als je een beetje onzeker bent helpt het vaak wel.
Let op dat je het opschrijft alsof je het aan een ander vertelt. Gebruik geen moeilijke woorden.  

Stap 6: Oefen
Alle begin is moeilijk. Daarom moet je oefenen.
Lees je spreekbeurt hardop voor, alsof je voor de klas staat. Praat niet te snel.
Je hoort nu waar het niet lekker loopt, meestal omdat je het te mooi wilt zeggen. Als dat zo is dan pas je de tekst aan.
En als je eindelijk tevreden bent nodig je je ouders uit voor een proefoptreden.

Stap 7: Maak spiekbriefjes
De kunst is om je toespraak niet domweg uit je hoofd te leren.
Als je echt weet waar het over gaat is dat ook niet nodig. Dan heb je genoeg aan een paar ‘spiekbriefjes’ waarop de hoofdpunten van stap 4 staan. Maak voor elk onderdeel van het schema een apart ‘spiekbriefje’. (Je kunt hiervoor eventueel ook PowerPoint en een beamer gebruiken).
Aan de hand hiervan houd je dan je praatje. Vrijwel uit je hoofd en zonder dat je gaat opdreunen.
(Kijk maar eens hoe ervaren tv-presentatoren dat doen. Die hebben ook vaak een stapeltje blaadjes of kaartjes in hun handen. Eigenlijk alleen voor als ze draad even kwijt zijn.)

Stap 8: De grote dag
Denk na over hoe je wilt dat je spreekbeurt verloopt. Jij bent nu de baas en iedereen is benieuwd wat je te vertellen hebt. Doe net alsof je je publiek nog nooit hebt gezien en alsof de toehoorders speciaal zijn gekomen om door jou te worden geïnformeerd.
Natuurlijk ben je een beetje zenuwachtig. Dat hoort erbij, dat hebben bekende Nederlanders ook heel vaak voordat ze optreden. Maar als ze eenmaal op gang zijn…
Schrijf voor je begint de titel van je toespraak op het bord.
Haal diep adem en spring in het diepe…
Wijs op het bord en zeg dat je iets wilt vertellen over ‘Hardrijden op de schaats’.
Zeg daarna dat je de beschikbare tijd zo goed mogelijk wilt gebruiken en dat je het daarom fijn zal vinden als eventuele vragen worden bewaard totdat je je verhaal hebt afgerond. (Dan word je niet steeds afgeleid en kun je je beter concentreren op de grote lijn van je verhaal.)
Kijk de klas in, haal nog een keer diep adem en steek je verhaal af…

Veel succes!