Het virtuele Schaatsenmuseum | Hollandse baanschaatsen 1

Hollandse baanschaatsen (1 van 4)
Afb.1: Hollandse baanschaats, rond 1900 Binnen de categorie 'Hollandse baanschaatsen' kan een aantal min of meer specifieke modellen worden onderscheiden. Ze worden doorgaans aangeduid met een plaatsnaam, meestal de woonplaats van een smid die een zekere reputatie genoot. Het meest voorkomende model is het Ouderkerkse. Het heeft wel iets weg van het Friese model maar wordt gekenmerkt door een korte hals (detail 1a). Het dankt zijn naam aan Ouderkerk aan den IJssel, waar de smederij van de familie Spoormaker stond. Of Spoormaker werkelijk de eerste was die dit model maakte, mag echter worden betwijfeld. Daarvoor zijn er teveel varianten van. De hier getoonde schaatsen komen bijvoorbeeld uit de smederij van Maarten de Rooij uit Waddinxveen, die zijn schaatsen uiteraard aanprees als Waddinxveense schaatsen. Fabricaat: Gebr. de Rooij, Waddinxveen Merk: zie detail 1b Technische gegevens: totale lengte: 37 cm; hoogte boven ijs: 3,6 cm; voetstapel: 29 cm lang, 5,5 cm breed; schaatsijzer: 17 mm hoog, 2,5 mm dik; gewicht: 225 g Afb.2: Hollandse baanschaats, rond 1900 Dit zijn echte Ouderkerkse schaatsen, gemaakt door Gerrit Spoormaker uit Ouderkerk aan den IJssel in de Krimpenerwaard (detail 2a). Ter plaatse werden zijn schaatsen echter niet aangeduid als Ouderkerkse schaatsen maar als 'spoormakertjes'. Fabricaat: G. Spoormaker, Ouderkerk a/d IJssel Merk: zie detail 2b Technische gegevens: totale lengte: 36 cm; hoogte boven ijs: 3,6 cm; voetstapel: 26 cm lang, 5 cm breed; schaatsijzer: 16 mm hoog, 3 mm dik; gewicht: 230 g Afb.3: Hollandse baanschaats, rond 1900 Vergelijken we dit paar schaatsen met dat uit afb.1 dan vallen een paar dingen in het oog: • de hals en de kop komen overeen (detail 3a) • het ijzer aan de kop rijst minder snel omhoog (de smid noemt dit 'minder vol') • het ijzer loopt aan de achterkant niet door Er is dus duidelijk sprake van een ander model dan het Ouderkerkse. Ze zijn echter gemaakt door Jan Willem Bezemer, smid in Stolwijk, die ze aanprees als Stolwijkse schaatsen. Fabricaat: J.W. Bezemer, Stolwijk Merk: zie detail 3b; interessant is ook detail 3c dat het slagstempel toont waarmee het merk in het warme schaatsijzer werd geslagen. Technische gegevens: totale lengte: 36 cm; hoogte boven ijs: 3,4 cm; voetstapel: 28 cm lang, 5 cm breed; schaatsijzer: 17 mm hoog, 3 mm dik; gewicht: 255 g Afb.4: Hollandse baanschaats, rond 1900 Wat alle schaatsen op deze pagina gemeen hebben, is dat ze uit de Krimpenerwaard komen. Hoewel ze allemaal iets eigens hebben, zijn ze toch duidelijk 'familie' van elkaar. Fabricaat: onbekende smid uit Lekkerkerk (LKK) Merk: zie detail 4b Technische gegevens: totale lengte: 38 cm; hoogte boven ijs: 3,1 cm; voetstapel: 31 cm lang, 5,5 cm breed; schaatsijzer: 12 mm hoog, 2 mm dik; gewicht: 235 g	detail 1a detail 1b detail 2a detail 2b detail 3a detail 3b detail 3c detail 4a detail 4b
verder naar pagina \| 1 \| 2 \| 3 \| 4 \| © 2002-12 The virtual Ice Skates Museum. All rights reserved. home \| sitemap \| copyright \| contact

Hollandse baanschaatsen (1 van 4)

Afb.1: Hollandse baanschaats, rond 1900
Binnen de categorie 'Hollandse baanschaatsen' kan een aantal min of meer specifieke modellen worden onderscheiden. Ze worden doorgaans aangeduid met een plaatsnaam, meestal de woonplaats van een smid die een zekere reputatie genoot. Het meest voorkomende model is het Ouderkerkse. Het heeft wel iets weg van het Friese model maar wordt gekenmerkt door een korte hals (detail 1a). Het dankt zijn naam aan Ouderkerk aan den IJssel, waar de smederij van de familie Spoormaker stond. Of Spoormaker werkelijk de eerste was die dit model maakte, mag echter worden betwijfeld. Daarvoor zijn er teveel varianten van. De hier getoonde schaatsen komen bijvoorbeeld uit de smederij van Maarten de Rooij uit Waddinxveen, die zijn schaatsen uiteraard aanprees als Waddinxveense schaatsen.

Fabricaat: Gebr. de Rooij, Waddinxveen
Merk: zie detail 1b
Technische gegevens: totale lengte: 37 cm; hoogte boven ijs: 3,6 cm; voetstapel: 29 cm lang, 5,5 cm breed; schaatsijzer: 17 mm hoog, 2,5 mm dik; gewicht: 225 g

Afb.2: Hollandse baanschaats, rond 1900

Dit zijn echte Ouderkerkse schaatsen, gemaakt door Gerrit Spoormaker uit Ouderkerk aan den IJssel in de Krimpenerwaard (detail 2a). Ter plaatse werden zijn schaatsen echter niet aangeduid als Ouderkerkse schaatsen maar als 'spoormakertjes'.

Fabricaat: G. Spoormaker, Ouderkerk a/d IJssel
Merk: zie detail 2b
Technische gegevens: totale lengte: 36 cm; hoogte boven ijs: 3,6 cm; voetstapel: 26 cm lang, 5 cm breed; schaatsijzer: 16 mm hoog, 3 mm dik; gewicht: 230 g

Afb.3: Hollandse baanschaats, rond 1900

Vergelijken we dit paar schaatsen met dat uit afb.1 dan vallen een paar dingen in het oog:
• de hals en de kop komen overeen (detail 3a)
• het ijzer aan de kop rijst minder snel omhoog
(de smid noemt dit 'minder vol')
• het ijzer loopt aan de achterkant niet door
Er is dus duidelijk sprake van een ander model dan het Ouderkerkse. Ze zijn echter gemaakt door Jan Willem Bezemer, smid in Stolwijk, die ze aanprees als Stolwijkse schaatsen.

Fabricaat: J.W. Bezemer, Stolwijk
Merk: zie detail 3b; interessant is ook detail 3c dat het slagstempel toont waarmee het merk in het warme schaatsijzer werd geslagen.
Technische gegevens: totale lengte: 36 cm; hoogte boven ijs: 3,4 cm; voetstapel: 28 cm lang, 5 cm breed; schaatsijzer: 17 mm hoog, 3 mm dik; gewicht: 255 g

Afb.4: Hollandse baanschaats, rond 1900

Wat alle schaatsen op deze pagina gemeen hebben, is dat ze uit de Krimpenerwaard komen. Hoewel ze allemaal iets eigens hebben, zijn ze toch duidelijk 'familie' van elkaar.

Fabricaat: onbekende smid uit Lekkerkerk (LKK)
Merk: zie detail 4b
Technische gegevens: totale lengte: 38 cm; hoogte boven ijs: 3,1 cm; voetstapel: 31 cm lang, 5,5 cm breed; schaatsijzer: 12 mm hoog, 2 mm dik; gewicht: 235 g

detail 1a

detail 1b

detail 2a

detail 2b

detail 3a

detail 3b

detail 3c

detail 4a

detail 4b